ዜና
Archive

Category: ትኩረት

የዘረ-ልውጡ ጥጥ (Bt cotton) እርሻ በኢትዮጵያና በምርት ሂደት ሊገጥሙ የሚችሉ አንዳንድ ስጋቶች

ባዩሽ ፀጋዬ (ፒ.ኤች.ዲ) የግብርና ምጣኔ ሀብትና የማህበረሰብ የግብርና ብዝሀ-ሕይወት ሀብት አያያዝና ልማት ባለሙያ (Agricultural Economist and Community-Based Agrobiodiversity Management Expert) (tsegayebayush14@gmail.com) መግቢያ ለዚህ ፅሑፍ መነሻ የሆነኝ የአሜሪካው የግብርና መምሪያ (USDA)1…

የአባይ ግድብ ሁኔታ ታሪካዊ ሂደት፣ ወቅታዊ ግንዛቤና የወደፊቱ ዕይታ

ፕሮፌሰር ጌታቸው መታፈሪያ መግቢያ የአባይ ውሃ ሁኔታ በኢትዮጵያና በግብፅ መካከል ለረዥም ዘመናት መነጋገሪያ ነበር። ለምሳሌ የጥንት የግብፅ መሪዎች ግብፅ ውስጥ በሚኖሩ ግብፃውያን ክርስቲያኖች ላይ ጫና ሲፈጥሩ፣ ክርስቲያኖችን በመደገፍ የኢትዮጵያ ነገሥታት…

የጣናን ሐይቅን ለመታደግ ለውኃው ከፍታ በርቱና ሥሩ

ለጣና ጉዳት ስንቴ ነው የምናለቅሰው? እየየው ስንቴ ነው?! ለምን የችግሩ መነሻዎችና ሥርመሠረቶች ተለይተው አይወጡም?! ደረቅ ሃቁ ለምን አይነገሩም! ለምን? ለምን? …  አመመኝ- ስለጣና ሐይቅ ማለት ብቻውን ምን ያመጣል?! በዚህ ዘመን…

እንሰትን በዘረ-መል ምህንድስና ቴክኖሎጂ ለውጦ (GMO) ስለማምረት አስፈላጊነት ወይም ስጋት እንወያይበት

የግብርና ምጣኔ ሀብትና የማህበረሰብ የግብርና ብዝሀ-ሕይወት ሀብት አያያዝና ልማት ባለሙያ (Agricultural Economist and Community-Based Agrobiodiversity Management Expert) (tsegayebayush14@gmail.com) መግቢያ በኢትዮጵያ ውስጥ ባለብዙ ጠቀሜታ ከሆኑት የምግብ ተክሎች ውስጥ እንሰት በሳይንሳዊ ስሙ…

አመመኝ፣ አሜሪካ አመመኝ፤ ግን ደግሞ በወጣቱ ትውልድ ኮራሁ!

አመመኝ! መስፍን ታደሰ (ፒ ኤች ዲ) መስፍን ታደሰ (ፒ ኤች ዲ) ከመደበኛ ሙያው ውጭ፣ የኢትዮጵያን ታሪክ እና ስለ ኢትዮጵያ የሚወሱትን ሁሉ አጥብቆ የሚከታተል ሲሆን፣ ዛሬ ‹‹አመመኝ፣ አሜሪካ አመመኝ …›› ሲል…

ታላቁ የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ በኢትዮጵያ (የህዳር በሽታ)

የ1911 ዓም ወረርሽኝ (ቸነፈር) ሪ. ፓንክረስት* ትርጉም ክፍሉ ታደሰ (ክፍል ፪) ረቮሉሽን እንዳይቀሰቀስ ይህ በዚህ እንዳለ፣ የውጭ አገር ሌጋሲዮኖች፣ ወረርሽኙ ምን ዓይነት የፖለቲካ ችግር ሊያስከትል ይችል ይሆን በማለት መጨነቅ ጀመሩ፡፡…

አዲሱ የንግድ ሥርዓት- የበራሂ እና የዘረመል ባለቤትነት

የሥነፍጥረት ባለቤትነት- (Biological Patent) መስፍን ታደሰ (ፒ ኤች ዲ) ቀደም ሲል ባቀረብኩት ጽሑፍ ላይ ስለ ጂኤምኦ ያሉኝን ሃሳቦች ለአንባቢያን አካፍዬ ነበር፡፡ ይህን ሊንክ ቢመለከቱ፣ ርዕሰ-ጉዳዩን ያገኙታል፡- (https://ethio-online.com/archives/9121, https://ethio-online.com/archives/9004)። በተለያዩ የውይይት…

ታላቁ የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ በኢትዮጵያ (የህዳር በሽታ) የ1911 ዓም ወረርሽኝ (ቸነፈር)

ሪ. ፓንክረስት* ትርጉም ክፍሉ ታደሰ ክፍል ፩ በ1911 ዓም በተቀሰቀሰውና ከአንደኛው የዓለም ጦርነት በኋላ ጣራ በነካው ትልቁ ኢንፍሉዌንዛ በሚባለው ወረርሽኝ ኢትዮጵያም እንደሌሎቹ አገሮች ሁሉ ብዙ ተጎዳች፡፡ አውሮፓ ውስጥ ይህ በሽታ…

 ኮሮና ለአንባገነንነት አዲስ ሰበብ ይሆን?

የኮሮና ተኅዋስ (ቫይረስ) ሥርጭትን ለመከላከል የሚደረገው ዓለም አቀፍ ጥረት ብርቱ የሞት ሽረት ትግል ሆኗል፡፡ አገራት ያላቸውን ሰብዓዊና ቁሳዊ ሀብት አቀናጅተው በመጠቀም ወረርሽኙ እያስከተለ የሚገኘውን ዘርፈ ብዙ ጉዳት ለመቀነስ ፋታ ባጡበት…

በኢትዮጵያ እና በጃፓን ንጉሳዊያን ቤተሰቦች እና ባላባቶች መካከል ታቅዶ የነበረ ጋብቻ

ዶ/ር መስፍን ታደሰ (የእጽዋት ተመራማሪ) ከመደበኛ ሙያው ውጭ፣ የኢትዮጵያ ታሪክን እና ስለ ኢትዮጵያ የሚወሱትን ሁሉ አጥብቆ የሚከታተለው የእጽዋት ተመራማሪው መስፍን ታደሰ (ፒ ኤች ዲ)፣ የኢትዮጵያ እና የጃፓን ወዳጅነት ሰምሮ ቢሆን ኖሮ፣ ምን…

ብንነጋገርበት

ዶክተር መስፍን የበራሂ-ለውጥ የተደረገባቸው ዝርያዎች (GMO) በማለት በጻፈው ስራ ላይ አጭር አስተያየት! ዶክተር መስፍን የበራሂ-ለውጥ የተደረገባቸው ዝርያዎች (GMO) በማለት የጻፈውን ጽሑፍ አንብቤ፣ አቀራረብህ በጣም ምሁራዊና ጥንቃቄ የተሞላበት ስለሆነ ለተራው ሰው…

የኢትዮጵያ ገበሬዎች የወደፊት ዕጣ ፋንታ ምን ይሆን?!

የበራሂ-ለውጥ የተደረገባቸው የእፀዋት ዝርያዎች ወደ ኢትዮጵያ ይግቡ ወይስ ሌሎች አማራጮች አሉ?! መስፍን ታደሰ (ፒ ኤች ዲ) የዚህ ጽሑፍ ዋነኛ ዓላማ፣ ከግንዛቤ ሰጭነት ውጭ፣ የበራሂ-ለውጥ በእጸዋትም ሆነ በእንስሳት ላይ ማድረግ ወይም ይህ…

ባህላዊ ሕክምና፣ ኮሮና ቫይረስ እና የእጸዋት መድኃኒት

ዶ/ር መስፍን ታደሰ (የእጸዋት ተመራማሪ) ሚያዝያ ፫ ቀን ፳፻፲፪ ዓ.ም (April 11, 2020) አንድ ኢትዮጵያዊ ጓደኛዬ ስልክ ደወለልኝና ሰላምታ ከተለዋወጥን በኋላ፣ ቆይ እስቲ ሌሎች ሰዎችም አሉ አለኝና ስልኩን ክፍት ተወው።…

ዘመቻ ኮሮና እና ሰብዓዊ መብቶች

የተውሳኩን ሥርጭት ለመከላከል እየተወሰዱ ያሉ እርምጃዎች ሲፈተሹ በሱራፍኤል ግርማ ከ(ኢሰመጉ) እ.ኤ.አ ማርች 11 ቀን 2020 የዓለም የጤና ድርጅት በተውሳክ (ቫይረስ) አማካኝነት የሚተላለፈው COVID-19 በሽታ ዓለም አቀፍ ወረርሽኝ መሆኑን ዓውጆ፣ የቫይረሱን…

ሆቴል “ኳረንቲን” የገቡ ኢትዮጵያውያን ችግር ላይ ወድቀናል አሉ

“በሚሰጠን ምግብ ጨጓራችን ነደደ” . ከስደት ተመላሽ የሆኑ ኢትዮጵያውያን ኮሮና ቫይረስ በኢትዮጵያ መከሰቱ ከተገለፀ በሗላ፣ ከውጭ አገር የሚመጡ ኢትዮጵያውያን ከትላልቅ ሆቴል ጀምሮ እስከ ትናንሽ ሆቴል ድረስ ለአስራ አምስት ቀናት ራሳቸውን…

ኮሮና ቫይረስ ወይስ ዩኤስኤ (USA – virus) ቫይረስ

በእድሜአችን እንደ ኮሮና ቫይረስ ዓለምን ያሸበረ፣ የብዙ ሰው ሕይወት የቀጠፈና ለከፋ በሽታ የዳረገ፣ የዓለም ኢኮኖሚን ክፉኛ የተጸናወተ ደዌ የለም፡፡ ከሁሉም ከሁሉም፣ መፍትሄውና መጨረሻው፣ በቀጣይም ዓለምን ወዴት ሊወስድ እንደሚችል የማይታወቅ ከባድ…

ኮሮና ቫይረስን ለመዋጋት ዑጋንዳ ከምታካሂደው ዘመቻ ምን እንማራለን?!

ቀጥሎ የሰፈሩት ሃሳቦች የተመሰረቱት፣ ሀ/ ከፕሬዚዳንቱና ሌሎች ባለሥልጣናት ንግግሮች፣ ለ/ ሚድያውን በመከታተል ከተገኙ መረጃዎች፣ ሐ/ ከአንዳንድ ሰዎች ከተገኙ መረጃዎች ነው፡፡ ቅድመ ዝግጅት፡- 1. ችግሩ እየከፋ መምጣቱን የተረዱት የሀገሩ ፕሬዚዳንት፣ ከፍተኛ…

“ደጅ የሚዘጋ ምነው በተገኘ”(ሚል 1፡10)

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ ቀሲስ አስተርአየ ጽጌ nigatuasteraye@gmail.com መጋቢት 26 ቀን 2012 ዓ/ም በዚህ ፈታኝ ጊዜ በቤተ ክርስቲያን ህንጻ ውስጥ በህብረት የሚደረገውን ጸሎት አቁመን በየቤታችን መደረጉን ክህደት…

የእኛ እናቶች እኛ እና የእኛ አባቶች

ትንሿ እህቴ ቡና ልታፈላ ዝግጅት ላይ ናት፡፡ አባታችን ሬዲዮ ከፍቶ ስለኮሮና ቫይረስ  የሚባለውን ያዳምጣል፡፡ ዳቦ ለመግዛት ስወጣ እናታችንን አየኋት፤ አነስ ብላ የታሰረች ቄጤማ ጫፍ አንጠልጥላ ከዋናው መንገድ ወደ ውስጥ በሚያስገባውና…

ለሚመለከተው ሁሉ! ኮሮና ቫይረስ፣ የወባ መድኃኒት እና እርጥቡ ገበያ (ክፍል ፪)

መስፍን ታደሰ (ዶክተር፣ የባዮሎጂ ፕሮፌሰር) ልብ በሉ፡- ባለፈው ጽሑፍ “በኮሮና ቫይረስ በሽታ ለተጠቃ ይህ ገና በሙከራ ላይ ያለ ነው። የሙከራው ውጤት እንደሚከተለው ተገልጿል።” ከሚለው አረፍተ ነገር ቀጥሎ አንድ አንቀጽ በእንግሊዝኛ…

ኑ! ስለመፍትሔው እንወያይ?!

‹እኛ የአንድ ዓለም- ነዋሪዎች፣ የአንድ ባሕር- ሞገዶች፣ የአንድ አትክልት ሥፍራ- አበቦች ነን›፡፡ በኮሮና ቫይረስ ጉዳይ ላይ ብዙ ሰዎች ብዙ ነገር ሲሉ ስከታተል ቆይቻለሁ፡፡ ብዙ ጠቃሚ ሀሳቦች እንዳሉ ሁሉ፣ ብዙዎቹ ሀሳቦች…

መላ ለኮሮና ቫይረስ! በአፍ እና በአፍንጫዎት ምሽግ እንዳይዝ በደንብ አጽዱ! (ክፍል ፫)

ሀ/ የኮሮና (ኮቪድ 19) ቫይረስ ወረርሺኝ ሥርጭት ለመግታት፤ (ለተጨማሪ የግርጌ ማስታወሻ አንድ ላይ ያለውን ሊንክ አንብቡ) አዘውትረን እጃችንን መታጠባችን መልካም ነው፡፡ አፍና አፍንጫ መሸፈን ደግሞ ጥሩ መከላከከያ ነው፡፡ በተለያየ ጭሳ-ጭስ…

ለኮሮና ቫይረስ ሌላውን መከላከያም አትርሱ

(ክፍል ሁለት) በቀለች ቶላ (ደራሲ እና የእጽዋት ተመራማሪ) ኮሮና ቫይረስ (COVID-19 virus) ለመከላከያ እጅን መታጠብ እና መራራቅ መፍትሔ መሆኑ እሙን ነው፡፡ ነገር ግን አፍና አፍንጫን መሸፈን እየተነገረ አይደለም፡፡   እባካችሁ…

ኮሮና ቫይረስ፣ የወባ መድሃኒት እና እርጥቡ ገበያ

መስፍን ታደሰ (ዶክተር፣ የባዮሎጂ ፕሮፌሰር) (ሁሉም ሰው ሊያነበውና ሊያውቀው የሚገባ) ስለ ኮሮና ቫይረስ መጠነኛ ግንዛቤ የሚሰጥ አጭር ጽሁፍ ከዚህ ቀደም ብሎ በዚሁ ድሕረገጽ ላይ ወጥቶ ነበር (በዚህ መጠቆሚያ ይመልከቱ: https://ethio-online.com/archives/7386)።…

አይመጣምን ትተሽ ይመጣልን ያዥ፣ ለኮሮና ንቂ ጦቢያዬ አትደንዝዥ፤

ሰለሞን መንግሥት (የጤና ባለሙያ)   መነሻ፡-   ‹‹የኮሮና ቫይረስ እንደ ጉንፋን ከሚመስል ቀላል ህመም አንስቶ እስከ ሳንባ ምች እና የመተንፈሻ አካል መቆጣት ለመሣሠሉት ከባድ የመተንፈሻ አካላት ህመመሞች የሚያጋልጥ የቫይረስ  ዝርያ…

ዐድዋ እና ዓባይ

ዐድዋ የጦርነት ገድል ነው፣ ዓባይ ደግሞ ከታላላቆቹ ወንዞች አንደኛው በመሆኑ ምን አገናኛቸው ተብሎ ሊጠየቅ ይችላል፡፡ ይገናኛሉ፡፡ ዝርዝሩን ላቅርብ፡፡  ኢትዮጵያ – የእንግሊዝና የፈረንሳይ ፖሊሲ  በተቀዳሚ ግን በተለይ ከ18ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ…

‹‹የመጤ›› እና ‹‹የተወላጅ›› ትርክት የት ያደርሳል?!

– ለጥፋት የሕዝብን ስሜት ማነሣሣት ካስመዲ የተባለ የፖለቲካ ሳይንስ ምሁር እ.ኤ.አ በ2004 ዓ.ም The Populist Zeitgeist በሚል ርዕስ አንድ ጽሑፍ አቅርቦ ነበር፡፡ ይህ ጽሑፉ የሕዝብን ስሜት በመኮርኮር ዘላቂ ያልሆነ አቋራጭ…

‹‹ወንድምህ ወዴት ነው?››

የሰው ደም- ሊያውም የገዛ ወንድሙን- በማፍሰስ የመጀመሪያው ወንጀለኛ ቃየን መሆኑን ከክርስቲያናዊው አስተምህሮ እንረዳለን፡፡ ከእልፍ ዘመናት በኋላ ዛሬም በፍኖተ-ቃየን እየተጓዝን የወንድሞቻችንን ደም ማፍሰሳችንን ቀጥለናል፡፡ የካቶሊካውያን ሊቀ ጳጳሳት ፍራንሲስ እ.አ.አ ጥር 1…

“ኮሮና” ቫይረስ ምንድን ነው?! (በእንስሳትና በሰው ላይ ምን ችግር ያመጣል?)

ማስታወሻ፡- ይህ ለባዮዳይቨርሲቲ (BIODIVERSITY) ማስተማሪያ ተብሎ ከተዘጋጀ የእንግሊዝኛ ጽሑፍ፣ ከሰሞኑ በቻይና በተከሰተውና በዓለም ላይ እየተዛመተ ለሚገኘው ስለ ተላላፊው የ‹ኮሮና› ቫይረስ ግንዛቤ ለማስጨበጥ (በጣም አጥሮ) የተተረጎመ ነው። ቫይረስ፡- ሕይወት ባላቸው ፍጡራን…

የድሬዳዋ ከተማ ነዋሪዎች የጅብ መንጋ ስጋት ሆኖብናል አሉ

በድሬዳዋ ከተማ የገንደ ሮቃ አካባቢ ነዋሪዎች የጅብ መንጋ ጥቃት እያደረሰባቸው በመሆኑ የሚመለከተው አካል መፍትሔ እንዲፈልግላቸው ጠየቁ። የጅብ መንጋው ከጎሮው እየወጣ ነዋሪዎችን ሲተናኮል በአንድ ወር ውስጥ ለአራተኛ ጊዜ ነው። በድሬዳዋ ከተማ…

የተቀበረው ፈንጅ

(ይህ ከላይ የተጠቀሰውን አደጋ ማምከን የመጪው ምርጫ ዋነኛ ተግባር ነው) በመላ ኢትዮጵያም ሆነ በተቀሩት የአፍሪቃ አገራት፣ መቼ ሊፈነዳ እንደሚችል ቀኑ በውል የማይታወቅ ፈንጅ ተጠምዶ የሚፈነዳበትን ሰዓት በመቁጠር ላይ ይገኛል፡፡ ከፈንጅ…

ይድረስ ለክቡር ጠቅላይ ሚንስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)

(ግልፅ ደብዳቤ)  ጥቅምት ፲፭ ቀን ፪፻፲፪ ዓ.ም ይድረስ ለክቡር ጠቅላይ ሚንስትር ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ አዲስአበባ ኢትዮጵያ   በቅርቡ በሀገራችን የተከሰተው ኹከትና ግጭት፣ የሰዎችን ሕይወት አጥፍቷል፤ የንፁሐንን ደም አፍስሷል፡፡ ይህ ለእኔ…

“የተማረ ሰው ይዋሻል”፣ እና ስለ ቻርልስ ዳርዊን ‘ ሰርቫይቫል ኦፍ ዘ ፊተስት’

በአዱሊስ ቲዩብ (Adulis tube) ሰለተላለፈ ንግግር የተሰጠ አስተያየት በቅርቡ አንድ በዩቱብ ቪዲዮ የተላለፈን የአዱሊስ ቲዩብ (Adulis tube) ዝግጅት ስሰማ ተናጋሪው ወጣት ለተሰብሳቢው እና ለአዳማጩ ከተናገራቸው ዐረፍተ ነገሮች መካከል ሁለት መስተካከል…

ወጣቶች ትኩረት ያጡ ዕንቁዎች

(ሶሲዮሎጂ፤ ጥናት አከል-ምልከታ) ”ጋሼ!…” አለኝ ታናሽ ወንድሜ፤ ድንገት፡፡ ”ጋሼ! ለምንድን ነው የምንኖረው?!” አለኝ ጥልቀት ባለውና አንጀት በሚበላ አንደበት፡፡ አየሁት፡፡ እየቀለደ አይደለም፡፡ ፊቱን ቅጭም አድርጎ አንዳች መልስ ከኔ ይጠብቃል፡፡ ይህን ሊያሳስበው…

“ሰዎቹ” ዳግም እየመጡ ነው

   “ሰዎቹ” ስል ለ27 ዓመታት የደቆሱንንና ተባባሪዎቻቸውን፣ ሕገ-መንግሥት ሰጥተው እኛ ሞኞቹ እውነት መስሎን በሥራ መተርጎም ስንጀምር ያሰሩንን፤ ያሳደዱንንና የገደሉንን ማለት ነው፡፡ “ሰዎቹ” ስል፣ ትምክህተኝነት የሚለው ትርክት (Narration) የሀገሪቱ መገለጫ ሆኖ ወጣቶች…

This site is protected by wp-copyrightpro.com