ዜና

አጼ ምኒልክ እና የአርሲ ኦሮሞዎች

Views: 1046

እምዬ ምኒልክ ለአርሲዎች ያለቸውን ልዩ ፍቅር አንጋፋው የታሪክ ጸሐፊ  ጳውሎስ_ኞኞ “አጤ ምኒልክ” በሚለው መጽሐፋቸው ሲጽፉልን እንዲህ ብለዋል፦

“ደጃች ወልደ ገብርኤል አርሲን ለማቅናት ዘምተው አገሩን ቢይዙም የአርሲ ኦሮሞ አንገዛም እያለ በማስቸገሩ ምኒልክ በ1874 ዓ/ም ዘምተው ነበረ አብዛኛው የአርሲ ሕዝብ አሜን ብሎ ሲገብር አንዳንድ ባላባቶች አስቸግረው ነበር ምኒልክም በ1874 አርሲን መትተው አስገበርኩ ብለው ተመለሱ የምኒልክን መመለስ ያወቀው የአርሲ ሕዝብ እንደገና በገዢው በደጃዝማች ወልደገብርኤል ላይ አመፀ

ምኒልክ በ1878 ዓ/ም እንደገና ወደ አርሲ ለመዝመት ግንቦት 5 ቀን ከእንጦጦ ተነሱ በሶዶ፣ በከንባታ፣ በዝዋይ አልፈው ጭላሎን፣ ሳቶን፣ ዲጋሎን አስገብረው አልባሶ ሜዳ ሠፈሩ በዚህም ጊዜ ኮጂ የሚባለው የአርሲ ባላባት ለሊት ከደጃዝማች ወልደገብርኤል ሠፈር ገብቶ 700 ያህል ሰዎችን ገደለ፡፡

አጼ ምኒልክ የሠፈሩት ከደጃዝማች ወልደገብርኤል ሠፈር ራቅ ብለው ነበርና የአደጋውን መድረስ አልሰሙም፤ በዚያም ለሊት አንዲት ከአደጋው የሸሸች ሴት ከንጉሡ ሠፈር ገብታ የአደጋውን መድረስ ነገረች በማግስቱም ምኒልክ ለደጃዝማች ወልደገብርኤል ዕርዳታ ላኩ፡፡

የእርዳታውን መድረስ ያላወቀው የአርሲ ሕዝብ ለሊት አደጋ ለመጣል በአካባቢው ሲመጣ የምኒልክ ሠራዊት ፈጀው ከዚህ በኃላ አንዳንድ ጥቃቅን ግጭቶች ከመደረጋቸው በስተቀር የአርሲ ሕዝብ ግብሩን ገበረ ንጉሥ ምኒልክም አጎታቸውን ራስ ዳርጌን ለአርሲ ሾሙ፡፡

 

የአርሲ ባላባቶች በገበሩበት ጊዜ የምኒልክ ሠራዊት ከአርሲ ሕዝብ ብዙ ሰው ማርኮ ነበረ በዚያን ዘመን በየትም አገር ላይ እንደሚደረገው ሁሉ በጦርነት የተማረከ ለማራኪው ባርያ ይሆን ነበረ የሸዋውም የምኒልክ ሠራዊት የማረከውን ሰው ባርያ አድርጎ ያዘ ይህን ያወቁት ምኒልክ በዚያው በአርሲ ውስጥ እንዳሉ ሠራዊታቸውን ሰብስበው አዋጅ አስነገሩ አዋጁም  “…አሩሲን ከግራኝ ወዲህ የገዛውና ያስገበረው የለም እኛ ጥንትም የኛ ነው በማለት መጣንበት እንጂ እርሱ አልመጣብንም ባለማወቁ እከላከላለሁ ብሎ አለቀ ተጎዳም ግን ባርያ አድርገን ልንገዛው አይገባንም ወንድማችን ነውና የማረከውን የሰው ምርኮኛ ሁሉ ልቀቅልኝ በአዋጅ ከለመንሁህ በኃላ ወስልተህ የአሩሲን ሰው ባርያ አድርገህ የያዝህ ከተገኘህ እጣላሃለው ልቀቅ ብያለሁና ልቀቅ…ላምና ከብቱ ለስንቅህ ይበቃሃልና ሰውን ልቀቅልኝ።…” የሚል ነበረ ከዚህ በኃላ የምኒልክ ወታደር የሚሸጠውም ሆነ የሚያሠራው ባርያ(ምርኮኛ) በማጣቱ ቢናደድም የያዘውን ሁሉ ለቀቀ።” በማለት ጽፈውልናል።

 

እንግዲህ የእኚን የፍቅር ንጉሥ ታሪካቸውን ሊያጠለሽ የተቀነባበረው የሀሰት ታሪክን በመስማት ባለማወቅ እምዬን የጠላህ ሆይ እነሆ አጤ ምኒልክ ፍቅር ናቸውና ልብህን ለእምዬ ፍቅር ክፍት አድርግ ሰው ናቸውና ስህተት እንኳን የሰሩት ቢኖር ከስህተታቸው ተምረህ በጀግነታቸው ጀግነህ ኩሩ ኢትዮጵያዊነትህን አስቀጥል።

(አጤ ምኒልክ፡ በጳውሎስ ኞኞ)

Comments: 0

Your email address will not be published. Required fields are marked with *

This site is protected by wp-copyrightpro.com